| |
Actuele zaken
Stichting Provenhuis Paling en Van Foreest en Stedelijk Museum Alkmaar, 2011
De restauratie van twee panelen door Maarten van Heemskerck uit de collectie van de Stichting Provenhuis Paling en Van Foreest.
Het betreft de twee portretten, pendanten, van het echtpaar A.W. van Outshoorn en W.P. Paling.
Ten behoeve van de restauratie is een begeleidingscommissie ingesteld bestaande uit
Drs. L. Abrahams restaurator Frans Halsmuseum, Drs. J.C.M. Cox gemeentesecretaris Alkmaar, Prof. dr. R.E.O. Ekkart directeur van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie, Prof. dr. J.P. Filedt Kok voormalig hoofdconservator Rijksmuseum, Jhr. dr. P. van Foreest secretaris Stichting Provenhuis en Van Foreest, Mevr. T. van Fulpen-de Langen Stichting Victor Heiloo en Dr. Christi M. Klinkert conservator Stedelijk Museum Alkmaar.
Bij het maken van principiële keuzes bijvoorbeeld ten aanzien van het verwijderen van latere toevoegingen komt een delegatie van de begeleidingscommissie in het restauratieatelier bijeen om hierover met de restauratoren van gedachten te wisselen en een besluit te nemen.
 | |  | | Voor behandeling. | | Voor behandeling. |
 | |  | | Voor behandeling, UltraVioletlicht opname. | | Voor behandeling, UltraVioletlicht opname. |
 | Ultravioletlicht opnames tonen latere toevoegingen, de retouches, die niet ouder zijn dan ca 60 jaar. Hoe donker de retouches des te recenter ze zijn. Bij een aantal plekken is zichtbaar dat zelfs op de oudere retouches nieuwe retouches zijn aangebracht.
Veel oude retouches zijn zeer breed opgezet en bedekken daarmee grote delen van de originele verflaag, de zogeheten overschilderingen.
|
Stichting Van Foreest en Stedelijk Museum Alkmaar, 2010 - 2011
De behandeling van twee portretten uit de collectie van de stichting van Foreest en van Egmond van de Nijenburgh voor de tentoonstelling "Een prachtig portret" in het Stedelijk Museum Alkmaar 2 april 2011 tot 4 september 2011.
De portretten zijn geschilderd door Nicolaes Eliasz Pickenoy en stellen voor Jan Jacobszn van Foreest en zijn echtgenote Josina van Segwaert.
Ten behoeve van de restauratie is een begeleidingscommissie ingesteld bestaande uit onder andere Prof. dr. R.E.O. Ekkart directeur van het Rijksbureau voor Kunsthistorische Documentatie, Dr. E.F. Koldeweij Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed, Mevr. M. Zeldenrust hoofd restauratieatelier schilderijen Rijksmuseum Amsterdam, Drs. J.C.M. Cox gemeentesecretaris Alkmaar en Dr. Christi M. Klinkert conservator Stedelijk Museum Alkmaar.
Na het opstellen van een behandelplan heeft de begeleidingscommissie de voorstellen bestudeerd en een keuze gemaakt uit de verschillende behandelopties.
Voor deze portretten is gekozen voor een volledige restauratie.
Beide schilderijen zijn geschilderd op paneel bestaande uit drie verticale eikenhouten planken.
De planken zijn ooit los van elkaar geraakt en opnieuw verlijmd hierdoor zijn langs de naden vele beschadigingen ontstaan deze zijn in het verleden geëgaliseerd, geretoucheerd waarbij grote delen van de originele verflaag is overschilderd.
 | |  | | Voor behandeling. | | Voor behandeling. |
 | |  | | Na behandeling. | | Na behandeling. |
 | |  | | Na afnemen vernis, retouches, overschilderingen en overvullingen. | | Idem. |
 | |  | | Tijdens vernisafname. | | Stadium na het vullen van de lacunes. |
Particuliere collectie, 2010
Een portret van Henry Savile door Enoch Seeman (1694-1744) waarbij een ernstige aantasting door warm water schade heeft toegebracht aan de vernis- en waarbij opgelost beenderlijm van hoogstwaarschijnlijk de lijst over het oppervlak is gelopen. De beenderlijm is gedroogd, verhard en heeft zich sterk aan de vernislaag gehecht.
Voor de calamiteit was de vernislaag al sterk vergeeld.
De lijmresten zijn mechanisch met behulp van een scalpelmes verwijderd. Om de partieel aangetaste verflaag (crepering) te kunnen behandelen en omdat de vernislaag onherstelbaar beschadigd was diende de vernislaag te worden verwijderd. Bij deze behandeling zijn een aantal oude retouches met het vernis opgelost en afgenomen.
 | | Het schilderij (237 x 148 cm.) voor de conservering en restauratie. |
 | |  | Gedeeltelijke vernisafname, de lijmsporen
zijn deels aanwezig en in de vrijgelegde
verflaag zijn nog sporen zichtbaar, dit is
gecrepeerde verf. | | Vernisafname portret. |
 | |  | | Voor behandeling crepering. | | Na behandeling crepering, de over-
gebleven sporen worden in een volgende
fase op een andere manier behandeld. |
Collectie Link Art Company, 2010
Bij twee 21de eeuwse schilderijen van de in Amerika levende en werkende kunstenaar Tom Slaughter zijn de zwarte vlakken geschilderd met een sterk matte moderne verf. Het zwart is ongemengd.
Bij deze vlakken zijn veel, zeer storende beschadigingen zichtbaar en een aantal vuilplekken. De beschadigingen bestaan uit krassen en sleetse plekken door schuren. De krassen bestaan partieel uit weggeschraapte verflaag waardoor de witte grondering zichtbaar is geworden en partieel zijn de krassen soms minder diep maar zichtbaar door verandering van de oppervlaktestructuur en matheid. De zwarte laag is zeer kwetsbaar en elke aanraking laat een spoor achter waardoor het eventueel ontstoren van de beschadigingen irreversibel is. Een aangebrachte retoucheerverf kan niet verwijderd worden zonder het origineel te beschadigen, de ons ter beschikking staande technieken leiden niet tot een bevredigend resultaat.
Na intensief overleg met diverse collega restauratoren, de opdrachtgever en de kunstenaar en met diens toestemming en informatie voor wat betreft materiaal en methode van aanbrengen is besloten om een zeer ongebruikelijke behandeling toe te passen namelijk het overschilderen van de zwarte vlakken. Dit was de enige oplossing om tot een bevredigend esthetisch resultaat te komen.
Voor de behandeling is een dummy gemaakt met dezelfde, door de kunstenaar gebruikte zwarte verf waarin overeenkomende beschadigingen en vlekken zijn aangebracht. Een deel van dit zwarte vlak is overschilderd om te bepalen of de gekozen techniek het gewenste fysische en esthetische resultaat geeft.
 | | Een van de schilderijen voor behandeling. |
 | | Detail van de beschadigingen. |
 | |  | Detailfoto beschadigingen, de omslag-
rand maakt deel uit van het kunstwerk. | | Tijdens het overschilderen. |
 | | De dummy waarbij de onderrand is overschilderd. |
Particuliere Collectie, 2010
Door onbekende oorzaak is een scheur ontstaan in een schilderij vervaardigd door Herman Brood. Door de druk zijn bij de scheur deformaties onstaan en rond de scheur is de verflaag beschadigd. De deformaties zijn geplaneerd waarna de scheur is gehecht. De lacunes in de verflaag zijn op niveau gebracht waarna de vulling en de verflaagbeschadigingen zijn geretoucheerd.
 | | Totaal opname van het doek met middenboven de scheur. |
 | |  | | De deformaties (achterzijde doek). | | Op niveau gebrachte scheur. |
|
