Restauratie atelier Boeijink, Boekel, Van der Knaap Schilderijenrestauratie te Haarlem

Inlijstingen algemeen

Achterkantbescherming

Methode van verbeterde inlijsting

De inlijsting van doeken en panelen volgens de laatste onderzoeken. De materialen welke bij de inlijsting gebruikt worden dienen het schilderij, het paneel en de lijst niet aan te tasten. De hier gekozen materialen zijn alle oxidatie- en zuurvrij.
De beugels zijn van aluminium van een bepaald formaat, deze zijn per object op maat te buigen en kunnen, per lengte, tot een bepaald niveau veren. De beugels houden het paneel of spieraam op zijn plaats maar mogen geen druk uitoefenen zoals bijvoorbeeld de veelal gebruikte stalen veren doen (stalen veren oxideren!). Voor panelen worden meestal de beugels van 11 cm. toegepast, omdat deze de meeste veerkracht hebben. Panelen reageren op de fluctuaties van de relatieve vochtigheid door meer of minder krom te trekken. Deze bewegingen mogen niet geremd worden door de panelen stevig in te lijsten, het paneel zou daardoor kunnen barsten of breken.
Met balsahoutblokjes wordt de ruimte tussen de lijst en het schilderij/paneel opgevuld, zodat deze niet kan (ver)schuiven. De balsahoutblokjes zijn zacht, een paneel of spieraam kan daardoor gewoon uitzetten of krimpen.
In de lijstsponning wordt een laag museumvilt aangebracht ter bescherming van de verf- en vernislagen.
Een achterkant bescherming beschermt een paneel of doek tegen mechanische beschadigingen, stof en klimaatveranderingen. Kapaline bestaat uit een schuimmateriaal (polyurethaan) met aan 2 zijden een laag gebufferd karton. Deze platen hebben een isolerende werking waardoor een snelle fluctuatie van temperatuur en/of relatieve vochtigheid wordt opgevangen (bufferende werking). Een achterkantbescherming mag pas aangebracht worden als de achterzijde stof- en schimmelvrij is.
Het is niet goed voor een schilderij als de onderkant van de lijst direct tegen de muur hangt. De luchtstroom langs de muur dient niet onderbroken te worden vanwege klimaatinvloeden en stof. Balsahouten blokjes worden links- en rechtonder aan de lijst gemonteerd.

Bij een verantwoorde inlijsting behoort ook een goed ophangsysteem. Er zijn verschillende ophangsystemen, in ieder geval dient het ophangsysteem oxidatie-vrij te zijn en voldoende stevig.

De hier beschreven en getoonde methode is niet per definitie een standaard voor alle objecten, per object dient telkens bekeken te worden wat de beste methode is. Vooral bij panelen komt het op de juiste inlijsting aan.
Schilderij op doek
detail A: montage van het doek in de lijst
detail B: montage van de achterkantbescherming op het raam
Dwarsdoorsnede schilderij op doek met een verbeterde inlijstmethode

detail A (1)

1.Bolkop RVS kruiskopschroef; DIN 7981B 2,9 x 16 mm.
2.Vlakke sluitring; DIN 9021 polyamide 6.6, naturel 3,2 x 9 ( x 0,8 ).
3.Aluminium strip; 15 x 2 mm - lengte 55 of 75 mm, schroefgatdiameter 3,2 mm.
4.Museumvilt; kwaliteitscode 23, SP 4106 1mm zwart 1-zijdig klevend (weekmaker vrij).
5.Balsahout blokjes, aan de lijstsponning verlijmd met P.V.A.-lijm.
6.Lijst.
7.Spieraam.
Detail dwarsdoorsnede schilderij op doek met de montering van een aluminium beugel


detail A (2)

Voor labels zie detail A1
4.Het museumvilt is driedubbel geplakt om een brug te vormen waardoor het beschilderde doek niet door de aluminiumbeugel onder druk gezet of beschadigd wordt. Dit lukt vaak ook met een extra buiging van de beugel.
Detail dwarsdoorsnede schilderij op doek de montering van een aluminium beugel over een doek omslag heen


detail B

1.voor kapaline gebruikte schroef is 2,9 x 9 mm.
overig zie detail A1
Detail montering achterkantbescherming van Kapaline


dubbele spieën zekeren

1.spieraam
2.geboorde gaatjes: 1 mm.
3.polyamidedraad(nylon): 0,35 mm.
De draad loopt door de gaatjes en is aan elkaar verbonden door niet-loslatende knopen. Doordat de spieën aan elkaar verbonden zijn kunnen zij niet loskomen, het raam kan nog wel uitgespied worden.
Het zekeren van de spieën met polyamide draad om het loskomen van de spieën te voorkomen


spieën zekeren bij tussenlat/kruislat

1.spieraam met tussenlat.
2.geboorde gaatjes: 1 mm.
3.polyamidedraad(nylon): 0,35 mm.
De draad loopt om de kruislat en door het gat van de spie en is aan elkaar met een niet loslatende knoop verbonden. De spie kan er niet uitvallen maar er kan wel uitgespied worden.
Het zekeren van de spieën bij een tussenlat van het spieraam


een enkele spie zekeren

1.spieraam met tussenlat.
2.geboorde gaatjes: 1 mm.
3.polyamidedraad(nylon): 0,35 mm.
De draad loopt door het spiegat in het spieraam en door het spiegaatje en is aan elkaar verbonden door een niet-loslatende knoop. De spie kan er niet uitvallen maar er kan wel uitgespied worden.
Het zekeren van een spie aan het spieraam met polyamide draad


schildering op paneel

detail C: montage van het paneel in de lijst en achterkantbescherming
De inlijsting met achterkantbescherming van een paneel met veerkrachtige aluminium beugels


detail C

1.Bolkop RVS kruiskopschroef; DIN 7981B 2,9 x 16 mm.
2.Bolkop RVS kruiskopschroef; DIN 7981B 2,9 x 25 mm.
3.Kapaline; polyurethaan schuimplaat, twee-zijdig gedekt met houtvrij wit karton, CFK vrij, dikte 5 mm. Kapaline in meerdere lagen om een brug te vormen over het paneel.
4.Vlakke sluitring; DIN 9021 polyamide 6.6 naturel 3,2 x 9 ( x 0,8 ).
5.Aluminium strip; 2 x 15 mm -lengte 55, 75 en 110 mm., schroefgatdiameter 3,2 mm.
6.Museumvilt, kwaliteitscode 23, SP 4106 1mm zwart 1-zijdig klevend (weekmakervrij).
7.Lijst.
Detail inlijsting paneel met opbouw achterkantbescherming


inlijsting van dun paneel in een kleine L-profiellijst

1.Bolkop RVS kruiskopschroef; DIN 7981B 2,9 x 16 mm.
2.Vlakke sluitring; DIN 9021 polyamide 6.6, naturel 3,2 x 9 ( x 0,8 ).
3.Balsahoutblokje van ongeveer 2,5 cm. lang bij 1,3 x 1,3 cm. met afgeschuinde kant en voorgeboord gat van 3,2 mm.
4.Balsahout blokjes, aan de lijstsponning verlijmd met P.V.A.-lijm.
5.Museumvilt; kwaliteitscode 23, SP 4106 1mm zwart 1-zijdig klevend (weekmaker vrij).
6.Lijst.
7.Paneel.
De montering van een paneel in een L-profiel lijst


enkele voorbeelden
Op maat gebogen aluminium beugel
Op schilderij aangepaste aluminium beugel.
Inlijsting met aluminiumbeugel bij paneel
Inlijsting met aluminiumbeugel bij paneel.
Zekeren spieën met polyamide draad
Het zekeren van spieën met polyamide draad.
Kapaline achterkantbescherming
Kapaline achterkantbescherming
Vuil verwijderen tussen raam en doek
Verwijderen van vuil tussen raam en doek voor aanbrengen achterkantbescherming.
Museumvilt in de lijstsponning
Museumvilt in de lijstsponning.

In enkele gevallen komt het voor dat, door bijvoorbeeld de kwetsbaarheid van een schilderij of bruikleenverkeer, een microklimaatlijst gewenst is. Dit is een inlijsting waarbij het schilderij aan de achterzijde en de voorzijde wordt beschermd en luchtdicht is ingelijst. Hiermee wordt bescherming geboden tegen de invloed van Ultra-Violetlicht en fluctuaties in de relatieve luchtvochtigheid, het vermindert trillingen van het doek en de kans op het ontstaan van mechanische beschadigingen.
Bij het monteren dient een microklimaat onderdeel aan het schilderij en de lijst te worden aangepast, dit varieert per object.

Schilderijen kunnen niet zonder meer in een microklimaatlijst worden ingelijst. Het schilderij, de lijst en overige materialen dienen enkele weken onder optimale klimaatomstandigheden (20°C en RH 50%) te zijn ondergebracht.
De gebruikte materialen mogen het schilderij, het paneel en de lijst niet aantasten. Als bescherming aan de voorzijde wordt speciaal gelaagd glas (o.a. Mirogard) toegepast met een coating die spiegeling minimaliseert en bescherming biedt tegen UV-straling.
ontwerp microklimaatdoos, klimaatbox, klimaatvitrine
Een ontwerp van een microklimaatlijst voor een schilderij op doek.


Restauratie atelier
Tingietersweg 87
2031 ER Haarlem

+31 (0)23 5514993
atelier@schilderijenrestaurator.nl
schilderijenrestaurator.nl

Locatie/routes »


Social Media

Schilderijen restauratie atelier op Facebook  Schilderijen restauratie atelier op Instagram  Schilderijen restauratie atelier op LinkedIn
rodelijn