Restauratie atelier Boeijink, Boekel, Van der Knaap Schilderijenrestauratie te Haarlem
Onderhoud en behoud van schilderijen

Methode verbeterde inlijsting

Achterkant- bescherming

Inlijstingen algemeen

Uitleg verflaag problemen

6785 op conditie geïnventariseerde schilderijen ...

Calamiteiten
Preventieve conservering


Preventieve conservering is het verbeteren van de bewaaromstandigheden van kunstvoorwerpen om te voorkomen dat een restauratie noodzakelijk wordt.
De bewaaromstandigheden, ook wel omgevingsfactoren genoemd, zijn alle elementen die een kunstvoorwerp of een collectie omringen. Deze elementen dienen geen slechte invloed op een kunstvoorwerp of collectie uit te oefenen.
Onderschat de gevolgen van slechte invloed niet. Een groot deel van de beschadigingen die op onze website getoond worden zijn daar het resultaat van.
Er is veel onderzoek gedaan naar de ideale bewaaromstandigheden. Het is een wetenschap in ontwikkeling, nieuwe apparatuur en materialen worden ontwikkeld en komen op de markt, de materialenkennis van kunstvoorwerpen verruimd en de praktijk-ervaringen met situaties worden gedeeld. De kennis over bewaaromstandigheden verandert daardoor jaarlijks.

Natuurlijke veroudering van objecten kun je niet stoppen maar wel vertragen.



De praktijk:

Door onze ervaring met veel instellingen en particuliere collecties in depots en tentoonstellingsruimten weten wij dat de ideale omstandigheden nauwelijks haalbaar zijn. Toch is het vaak mogelijk, door het bekijken van de situatie en aan de hand van metingen, verbeteringen aan te brengen.

Op het gebied van de preventieve conservering kunnen wij advies geven voor wat betreft: klimaatapparatuur, licht, het voorkomen van biologische aantasting, het uitvoeren van (licht en klimaat) metingen, het regeneren en ijken van klimaatmeetapparatuur en behandelen schilderijen door ze verbeterd in te lijsten.
apparatuur voor lichtmeting, de lux-meter
Lichtmeting
 
ijken van thermohygrograven
IJken van thermohygrografen
 
verbeterde methode voor het inlijsten van schilderijen op doek en paneel
Verbeterd inlijsten
 



Een opsomming met voorbeelden van aantasting van schilderijen door bewaar-
omstandigheden:

schilfering - crepering - opstaande verf - craquelé en cupping - schade door verkeerd ingestelde klimaatapparatuur en/of klimaatmeetapparatuur - ontstaan van schimmels - oxidatie - schade door krimpen, uitzetten en kromtrekken (barsten) van hygroscopische materialen - blauwe waas

Schilderij op paneel met schilfering van de grondering en verflagen
Schilfering
Schilderij met bluswater schade, crepering van de verf- en vernislagen
Crepering door bluswater
Schilderij met cupping
Cupping
Schilderij met vernis aantasting, blauwe waas
Blauwe waas
Schilfering van de verflaag door koperoxide
Schilfering door koperoxidatie
Kromgetrokken paneel door te lage relatieve luchtvochtigheid
Kromgetrokken paneel
verkleuring - verbleken
Verkleuring blauw pigment in verflaag van schilderij
Verkleuring blauw pigment
Verkleuring groen pigment in verflaag
Verkleuring groen pigment
Verkleuring van het katoenen schilders doek
Verkleuring van katoen


schroeien van de verf (b.v. door schilderijlampje) - schade door te lage relatieve luchtvochtigheid veroorzaakt door te hoge temperatuur CV - schade door brandende kaarsen in de omgeving
breken van het ophangsysteem - lijstrandbeschadigingen - moeten door vuil tussen raam en doek - schimmelgroei en aantasting door vuil - het barsten van en paneel door te strakke inlijsting
Voorbeelden van beschadigingen door slechte inlijsting
hoekplooien - versnelling vorming van ouderdomscraquelé en cupping - deformeren verfoppervlak
Hoekplooien door slechte spanning van het schildersdoek
Hoekplooien


daardoor schimmel en oxidatie (stof trekt vocht aan) - aantasting door roet van kaarsen en nicotine-aanslag - vuilspatten als kaarsvet, wijnspatten, muurverfspatten, vernevelt plantenspuitwater met plantenvoeding - moeten door vuil tussen raam en doek
Aantasting van de verflaag
Donkere vlekken, schade door gebruik van plantenspuit
Tijdens de roetaanslag verwijdering, wattenstokje met roet
Roetaanslag door open haard (wattenstokje met afgenomen roet)


insectenfecaliën - houtwormgaten(bros) - zilvervisjesvraat - vogelpoep
Insectenfecaliën op de vernislaag van een paneel
Spinnen fecaliën
Houtworm aantasting schildersdoek
Houtwormvraat vanuit het spieraam door het doek
Aantasting tekstlabel door zilvervisjes
Zilvervisjesvraat


aantasting op voor- en voorzijde schilderij - aantasting door "het weer"
Schimmelgroei op oppervlaktevuil voorzijde doek
Schimmelgroei op vuil voorzijde doek
Schimmelgroei uit de craquelé van de verflaag
Schimmelgroei uit de craquelures van de verflaag
Schimmelgroei op verflaag door insecten uitwerpselen
Schimmelgroei op verflaag door insecten uitwerpselen

Schimmel op achterzijde vervuild linnen doek
Schimmels op achterzijde doek en spieraam
Schimmel uit vervuilde houtwormgaten van een spieraam
Schimmelgroei uit vervuilde houtwormgaten
Schimmel/myceliumgroei op achterzijde schilderijlijst
Myceliumgroei op achterzijde lijst


aantasting door zuren uit hout (b.v. eik en spaanplaat) of karton - aantasting door weekmakers uit plastic - aantasting door oxiderend materiaal

Door roestende kopspijker aangetaste omslag van een schilderij
Katoen van een schildersdoek door roest aangetast
Aantasting door geoxideerde stalen lijstveer schilderij
Aantasting door roest
schade door te krappe ruimte - aantasting door kasten en rekken van "zure" of oxiderende materialen - vocht en waterschade door lekkage leidingen

Aantasting schilderij door water met vuil en gips
Vuil en gips op verflaag door lekkage van een boiler
tocht - grote vocht en temperatuurswisselingen - slechte isolatie, waardoor veel extra verwarmen (plaatselijke warmte en te droog klimaat) - aantasting door lekkage van dak of overstromende dakgoten - binnendringen van stof en insecten

Ernstige schimmelgroei achterzijde schilderij door calamiteit met water
Schimmelgroei veroorzaakt door lekwater
moeten door dennenaalden tussen raam en doek - deformatie door (tekst)plakkers achter op het schilderdoek - moeten door met krijt aangebrachte (veilinghuis)nummers - vandalisme - mechanische beschadigingen door slechte berging of vervoer - beschadigingen door het reinigen van objecten of in de nabijheid van objecten - schilfering en crepering door nat afnemen schilderij - schade door het oppervlaktevuil verwijderen met halve aardappels, broodkruim of stofdoek - slechte restauraties
Vernis aantasting door warmte
Insmelten van noppenfolie in het vernis
Voorbeeld van slechte berging van kunstvoorwerpen
Slechte berging
Deformeren linnen doek door plakkers
Deformatie door plakkers
Met krijt aangebrachte nummers door veilinghuizen
Krijtnummers door veilinghuizen (achterzijde)
Deformatie ontstaan door krijtnummer
Moet door krijtnummers (voorzijde)
Aantasting verflaag beschilderde kist door vocht
Verfverlies door dweilen van een vloer
Schade verflaag door inslaan spieën
Gebarsten en opstaande verf door inslaan spieën
Kapot geslagen spieën
Idem (achterzijde): kapot geslagen spieën
Schade door onbeschermd transport van schilderij op doek
Transport schade
brand - diefstal - vandalisme
Brandschade aan paneel, vernis en verflaag
Brandschade aan vernis- en verflaag
Vandalisme, bril met viltstift op schilderij aangebracht
Vandalisme (viltstift bril)
Schade (scheur) aan schilderij door calamiteit met ladder
Tegen het schilderij omgevallen instabiele ladder
Alle hierboven genoemde voorbeelden zijn de meest voorkomende van de door ons vastgestelde schades, ongetwijfeld zullen er nog meer zijn.
Omgaan met objecten (b.v. transport, berging, exposeren) kan veel schade veroorzaken, niets doen echter ook. Naast het conserveren en restaureren van kunstvoorwerpen is het voor het behoud en beheer van deze voorwerpen van evengroot belang dat de omgevingsfactoren geen slechte invloed kunnen uitoefenen waardoor conservering en restauratie na verloop van tijd opnieuw noodzakelijk wordt.

Algemene adviezen over het behoud en beheer van kunstvoorwerpen kunt u vinden op de pagina onderhoud en behoud van schilderijen.
Restauratie atelier
Tingietersweg 87
2031 ER Haarlem

+31 (0)23 5514993
atelier@schilderijenrestaurator.nl
schilderijenrestaurator.nl

Locatie/route »


Social Media

Schilderijen restauratie atelier op Facebook  Schilderijen restauratie atelier op Instagram  Schilderijen restauratie atelier op LinkedIn
rodelijn